|
| Christ houdt een oogje in het zeil tijdens het sneldammen |
Men
kan het niet over damclub De Juiste Zet hebben zonder daarbij te denken
aan Christ Verhaag. Christ, nu 95 jaar oud, was in de jaren
zeventig de stuwende kracht die damclub De Juiste Zet in het leven
riep. En niet alleen in Lanklaar was hij actief, neen, heel
Limburg liep hij plat om het dammen van de grond te krijgen. Er
werden clubs opgericht in Opgrimbie, Hasselt, Bilzen en waar weet ik
niet allemaal, en steeds was het Christ die de nodige mensen motiveerde
om hun schouders eronder te zetten. Geen moeite was hem
teveel. Hij bezocht scholen, om daar damles te geven. Hij
schreef rubrieken voor Het Belang van Limburg, Knack en hij had zelfs
een teletekst-pagina om maar propaganda te maken voor het dammen.
Ontelbare handboeken over dammen sier(d)en zijn boekenkast, in een
kamer gevuld met dammateriaal. Als hij niet naar de club kon om
te dammen zat hij hier achter zijn computer bezig te zijn met
dammen. Menige verzamelingen damrubrieken uit kranten en
tijdschriften liet hij verschijnen. Nu, op zijn gezegende
leeftijd speelt Christ zelf niet meer, het zicht heeft veel nagelaten
en hij ziet de schijven niet meer zo goed. Maar de interesse is
er nog steeds. Elke uitslag die hij nog verneemt wordt
beoordeeld. En een bezoekje van een clublid is steeds goed voor
een middag verhalen ophalen over gedenkwaardige kampioenschappen en/of
clubleden. Christ is een vat vol anecdotes en verhalen.
Christ : "Thuis
dammen is natuurlijk goed, maar dammen wordt veel moeilijker in
clubverband. De meeste huisdammers schuiven hun partijtjes zonder
erg veel na te denken. Dammen wordt pas echt boeiend als je alles zo
diep mogelijk uitpluist. En dat moet je wel in clubverband.
Er zijn spelers die 4, 5 en zelfs 10 zetten vooruit zien. En wie
het verst vooruitziet wint natuurlijk de partij. Want dammen is
geen kansspel. Clubdammers gaan zelfs zo in hun partij op dat ze
er alle zorgen bij vergeten. Dammen is een ontspannende
inspanning."
Christ : "Dammen
betekent voor mij inderdaad zeer veel. Sommige mensen menen dat
jer er hoofdpijn van krijgt. Ik zeg niet dat dit niet
gebeurt als je een dag je hersens zit te pijnigen, maar dat hoeft ook
niet. Wie regelmatig damt blijft erg jong van geest."
En
dat dammen veel betekende voor Christ is ook te zien aan het aantal
tornooien waaraan hij deelnam. Van 1975 tot 2014 was hij een fervente
deelnemer in talloze tornooien. Voor zover te achterhalen was, meer dan
200. En dan zullen we er nog wel enkele missen, omdat we van de jaren
na 2000 niet alle gegevens kunnen terugvinden.
Lijst tornooien
In memoriam Christ Verhaag 22-12-1926/19-12-2023
Door Ronald Schalley
In deze IM
houd ik de voornaam Christ aan en niet Chris zoals vaak wordt vermeld.
Ik ben opgegroeid met Christ en ook onder zijn artikels voor de KNACK
stond altijd Christ.
Een paar dagen voor zijn verjaardag is Christ Verhaag van ons
heengegaan op een gezegende leeftijd van 96 jaar. Meer dan 40 jaren als
dammer staan er op zijn conto, en was hij ook nog eens promotor van
onze edele sport en bekleedde hij diverse bestuursfunctie op allerlei
niveaus. Naast al dit was hij ook jarenlang damcorrespondent geweest
voor de KNACK, Het Belang van Limburg en Teletekst van de VRT. Christ
was de oprichter van damclub Lanklaar, misschien toch wel het grootste
project van zijn (dam)leven met, vooral in de jaren 90, een grote
jeugdafdeling. Een damliefhebber pus sang die in 2016, op de leeftijd
van 90 jaar, noodgedwongen moest stoppen omwille van het verslechterde
zicht van zijn ogen.
Christ Verhaag kwam ergens in 1974 in aanraking met het clubdammen.
Daarvoor speelde hij regelmatig met een kameraad maar na zijn
pensionering wou hij regelmatiger dammen en kwam hij in contact met
damclub Genk. Het duurde niet lang of er ontstond het verlangen om een
eigen club op te richten in zijn Maasland. Dat project werd in februari
1976 met Damclub De Juiste Zet Lanklaar gerealiseerd. Verhaag zou zijn hele leven trouw blijven aan de club.
De clubspeler
Zoals gezegd begon Verhaag echter bij damclub Genk en dat op vrij late
leeftijd. Toch wist hij in een klein decennium zich op te werken van
een beginnende dammer naar een speler die zich in 1983 en 1984 wist te
plaatsen voor de finale van het Belgische kampioenschap. Daarin moest
hij weliswaar met een bescheiden plaats in de achterhoede vrede nemen
maar de remises tegen kanonnen Oscar en Hugo Verpoest alsook tegen de
latere vijfvoudige Belgische kampioen Patrick Casaril toonden aan dat
Verhaag zich had ontwikkeld tot een speler waar je niet zomaar de maat
meer van nam. In die jaren ontwikkelde hij ook een grote liefde voor de
Roozenburg-opstelling en de Keller-opening.
Echter, de Limburgse titels in 1990 en 1991 zijn ongetwijfeld
persoonlijke hoogtepunten geweest waarin hij liefst 25 en 29 deelnemers
achter zich liet en de Genkse hegemonie doorbrak die er sinds de start
van het LK in 1983 heerste. Ook verzamelde hij met Lanklaar een aantal
Limburgse en Vlaamse interclubtitels. Voor zover ik weet heeft hij
echter nooit de Belgische interclubtitel kunnen veroveren.
De oprichter en bestuurslid
Voor Christ bleef het niet bij alleen maar dammen. In 1976 richtte hij
damclub De Juiste Zet Lanklaar op en was hij vele jaren de voorzitter
van deze club en later erevoorzitter. In 1983 was hij een van
stichtende vaders van de Limburgse dambond, ook afgekort tot LDB. Het
doel was om de vele Limburgse clubs samen te brengen en provinciale
kampioenschappen in te richten. Verhaag nam de taak van wedstrijdleider
op zich en zou deze meer dan 20 jaar met verve vervullen. Ik dacht dat
hij ook korte tijd een bestuursfunctie op Vlaams of federaal niveau
heeft uitgeoefend maar helaas ontbreekt mij de data hierover.
De jeugdleider/trainer/begeleider
Lanklaar heeft een aantal sterke lichtingen jeugdspelers gehad. Reeds
bij de oprichting van de club was er een enthousiaste groep jongelingen
waaronder Freddy en Liliane Borghoms, Paul Dirkx, Lizzy Verheyen, Paul
Rademakers enz.
Eind jaren 80 voelde Christ heel goed dat de generatie van de jaren 70
het dammen achter zich aan het laten was en dat hij, als de club wou
overleven iets moest doen. Elk jaar werd er wel via de lokale dag- en
weekbladen regelmatig propaganda gemaakt voor de club en dit trok af en
toe wel iemand naar de club maar meestal waren dit volwassenen die vaak
ook weer afhaakten omdat ze de eerste jaren tegen de ervaren spelers
kant noch wal raakten. In 1989 begon hij de scholen aan te spreken over
een jaarlijks scholentoernooi waarbij Christ les ging geven aan
iedereen die meer over dammen wou weten.
Dat hield hij een aantal jaren vol en daaruit zijn toch een 25-tal
jongeren voortgekomen die deelnamen aan de Belgische
jeugdkampioenschappen en zelf jeugd-EK’s en WK’s. Enkele van de
bekendste namen waren Ilse Venken, Tamara Wattez, Bjorn Hoeven, Dirk
Vankan en Janes De Vries, de voorzitter van de nieuwe damclub
Oemoemenoe.
Echter na 2000 zou Christ er mee stoppen en daalde opnieuw het aantal
leden fors. Doordat er geen opvolger was voor het jeugdbeleid was het
verloop van de jeugd groot. Van de circa 25-30 jeugdspelers uit deze
generatie damt enkel nog Janes de Vries.
Een van zijn eerste en grootste successen als trainer/begeleider was
ongetwijfeld Lizzy Verheyen. Zij wist zich verschillende keren tot
Belgische kampioen bij de vrouwen te kronen en mocht ons land twee keer
vertegenwoordigen op WK Vrouwen. Voor zover ik weet ging Christ altijd
mee.
De verzamelaar/journalist/publicist
Christ was een verzamelaar van standen en statistieken. Zo heeft hij de
meesterpunten voor de Limburgse kampioenschappen geïntroduceerd en
kwam hij regelmatig met statistieken over van alles nog wat af.
Partijen werden bijgehouden en de mooiste gesorteerd voor publicatie.
Ook partijfragmenten van de provinciale kampioenschappen alsook van de
onderlinge competities werden, vaak in samenwerking met wijlen Georges
Dsinter, bijgehouden.
In 1980 kreeg hij een rubriek in de KNACK, toch wel een van de
vooraanstaande tijdschriften die Vlaanderen kent en hoewel hij voor
1980 al af en toe iets voor Het Belang van Limburg schreef, was 1980
ook het jaar dat hij hiervoor ook wekelijks een stukje mocht schrijven.
Bij de opkomst van teletekst was het opnieuw Verhaag die wekelijks de
dampagina verzorgde met een probleem. Dankzij Christ zijn vele leuke
fragmenten uit de Limburgse kampioenschappen voor altijd vastgelegd op
papier. Verhaag maakte ook enkele damboekjes. Naast jaarlijkse
verzameling van de rubrieken in de KNACK en Bvl, maakt hij ook een
boekje over de Keller-opening en ook 2 probleemboekjes van Jan Scheijen
en Cor Rikkers van problemen die verschenen waren in de KNACK en op
Teletekst alsook een boekje met meesterlijke partijen.
De mens
Al het voorgaande had betrekking op het dammen maar Christ Verhaag was
op de eerste plaats ook een heel warme en vriendelijke persoon. Ik
herinner me dat ik als jeugdspeler naar Antwerpen moest voor het BK en
geen vervoer had. Christ kwam toen samen met Lizzy Verheyen, die het
dameskampioenschap speelde, mij oppikken en afzetten in Eksel, een
omweggetje van half uurtje